Democratische leiderschapsstijl: wat je moet weten

Een van de meest uitdagende aspecten van een leider zijn, is proberen om rekening te houden met ieders mening. Ben je eerlijk tegen iedereen in je team? Wanneer is het juiste moment om hun mening te overwegen?

Gelukkig is er een vorm van leiderschap die is ontworpen rond de gedachten en meningen van je teamleden. Als je op zoek bent naar unieke oplossingen en verschillende manieren om problemen op te lossen, is democratisch leiderschap een goede plek om te beginnen.

Wat is een democratische leiderschapsstijl?

Het woord democratie betekent 'geleid door het volk'. Deze stijl van leiderschap betekent dat er ruimte is voor meerdere mensen om deel te nemen aan het besluitvormingsproces. Democratisch leiderschap wordt ook wel participatief leiderschap genoemd. 

Enkele van 's werelds meest democratische leiders zijn regeringsleiders of leiders van grote bedrijven. Een democratische benadering van leiderschap houdt in dat je input krijgt van iedereen in je team om een beslissing te nemen, net als stemmen over het beleid dat je wilt dat je regering uitvoert.

Kenmerken van democratisch leiderschap

Wanneer een team onder democratisch leiderschap wordt geleid, zijn er een paar kenmerken die teams vertonen. Hier volgen enkele van de kwaliteiten van een democratisch geleid team. 

Hoge betrokkenheid van werknemers

Betrokkenheid van werknemers is een teken van effectief democratisch leiderschap. Dit type leiderschapsstijl vereist teamparticipatie tijdens het besluitvormingsproces. Goede democratische leiders moedigen hun teamleden actief aan om met ideeën en creatieve oplossingen te komen, en ze luisteren naar deze suggesties.

Wanneer teamleden zich veilig genoeg voelen om hun gedachten en ideeën te delen, geeft dit hen een gevoel van psychologische veiligheid. Psychologische veiligheid helpt bij het oplossen van problemen, verhoogt de samenwerking en kan het verloop van werknemers helpen voorkomen. 

Veel mogelijkheden om te brainstormen

Het doel van democratisch leiderschap is om veel verschillende opties vanuit verschillende perspectieven te hebben. 

Als het goed wordt gedaan, komen teams vaak samen voor brainstormsessies waarin individuen regelmatig hun ideeën delen. Hierdoor kunnen teamleden samenwerken om creatieve oplossingen te bedenken en kunnen leiders de expertise van hun teamleden effectief gebruiken. 

Bedrijfscultuur stimuleert teamwork

De democratische leiderschapsstijl bevordert teamwork. Effectieve leiders moedigen hun teamleden aan om samen te werken om met verschillende ideeën en creatieve oplossingen voor ingewikkelde problemen te komen. 

Als deze samenwerking niet mogelijk was, zouden teamleden in een silo met ideeën moeten komen. Het faciliteren van momenten van samenwerking is een belangrijke verantwoordelijkheid voor effectieve leiders. 

Voordelen van democratisch leiderschap

Democratisch leiderschap biedt veel verschillende voordelen voor teams. Hier zijn een paar van die voordelen.

Breed scala aan ideeën

Democratische leiders kunnen brainstormsessies aanmoedigen en een breed scala aan ideeën van andere groepsleden krijgen. Dit kan leiden tot innovatie, unieke probleemoplossende processen en creatieve oplossingen. 

Democratisch leiderschap stimuleert ook empowerment voor teamleden. Dit creëert ruimte  voor groepsleden met verschillende standpunten om meningen te delen die mogelijk niet oorspronkelijk zijn overwogen.

Complexe problemen worden samen opgelost

De democratische stijl van leiderschap moedigt teamleden aan om hun unieke ideeën samen te brengen om creatieve oplossingen te bedenken. Als je een divers, veelzijdig team hebt, is de kans groter dat je samen innovatieve oplossingen bedenkt, in plaats van na te denken over het oplossen van het probleem in een silo.

Verhoogt de werktevredenheid

Wanneer teamleiders ervoor kiezen om de democratische leiderschapsstijl te gebruiken, zullen hun teamleden eerder tevreden zijn met hun werk. Dit komt omdat democratisch leiderschap ervoor zorgt dat ieders gedachten en meningen worden gedeeld en gewaardeerd.

Nadelen van democratisch leiderschap

Hoewel een democratische aanpak de vrije flow van ideeën mogelijk maakt, zijn er enkele nadelen aan dit soort leiderschap. Hier zijn er een paar.

Besluitvorming kan traag zijn 

Hoewel het hebben van een breed scala aan ideeën een groot voordeel is voor het democratische proces, kan het ook nadelig zijn. Als je team snel een beslissing wil nemen, is de democratische optie misschien niet de beste keuze. 

Leiders kunnen het gevoel hebben dat er te veel koks in de keuken zijn. Als er te veel mensen zijn die verschillende opties aanbieden, kan het nemen van een definitieve beslissing een uitdaging zijn. Hoewel de democratische leider het laatste woord heeft, is het maken van een keuze geen snel proces wanneer ze de input van een heel team moeten overwegen. 

Er wordt mogelijk geen rekening gehouden met expertise

Een van de uitdagingen van een democratische leider is dat elk idee serieus moet worden genomen, ongeacht de expertise van de persoon die het idee aanbiedt. Er kunnen teamleden zijn die zich uitspreken over kwesties die buiten hun vakgebied vallen, en hun input moet als net zo waardevol worden beschouwd als het idee van iemand anders.

De tegenovergestelde situatie kan ook voorkomen: degenen in goedbetaalde posities kunnen het gesprek domineren en iedereen stemt in met hun mening. Organisatiepsycholoog Adam Grant noemt dit het HIPPO-effect (Highest paid person's opinion). Om dit te voorkomen, stelt hij voor dat iedereen zijn mening deelt voordat leiders hun ideeën delen. 

Effectieve leiders faciliteren dit soort situaties met openheid en nieuwsgierigheid. Hoewel ze het laatste woord hebben, moeten ze nog steeds rekening houden met ieders standpunten. 

Uitdagingen met afwijzing

Met verschillende mensen in de kamer die suggesties en ideeën aanbieden, is het waarschijnlijk dat de ideeën van de meeste mensen niet worden gekozen. Als het team een specifieke oplossing of een mix van oplossingen kiest, zullen de meeste ideeën die worden gepitcht niet worden uitgevoerd. 

Als er teamgenoten zijn die gevoeliger zijn voor afwijzing, kan dit proces een uitdaging voor hen zijn als hun idee niet wordt geïmplementeerd. 

Bouw je effectieve leiderschapstoolkit

Democratisch leiderschap is slechts één vorm van leiderschap die een teamleider kan gebruiken om innovatieve ideeën aan te moedigen. Er zijn veel verschillende formulieren voor effectief leiderschap en als je geïnteresseerd bent in verschillende leiderschapsstijlen, bezoek dan de leiderschapspagina met leiderschapsmiddelen van Asana.